Een stichting oprichten gaat altijd via de notaris, die de oprichtingsakte met de statuten opstelt en je stichting daarna inschrijft in het Handelsregister van KVK. Reken op twee tot drie weken doorlooptijd en op € 500 tot € 1.000 aan notariskosten, plus een inschrijfvergoeding van € 85,15. Hieronder lees je per stap wat je regelt, wat het kost en welke regels vanaf dag één gelden.
Wat is een stichting als rechtsvorm?
Een stichting is een rechtsvorm zonder leden die met een daarvoor bestemd vermogen een doel realiseert dat in de statuten staat. Volgens artikel 2:285 van het Burgerlijk Wetboek ontstaat die rechtspersoon door een rechtshandeling: de notariële akte.
Rechtspersoonlijkheid betekent dat de stichting zelf rechten en plichten heeft. De stichting sluit contracten, betaalt belasting en draait op voor haar eigen schulden.
Een zakelijke rekening voor een stichting staat daarom op naam van de organisatie en niet op naam van een bestuurslid, net als de subsidies, de verzekeringen en de huurcontracten.
Startkapitaal heb je niet nodig. Je richt een stichting in je eentje op, en ook een rechtspersoon zoals een bv kan oprichter zijn.
Mag een stichting winst maken?
Een stichting mag winst maken, zolang die winst naar het doel van de stichting gaat. KVK is daar expliciet over: geld verdienen is niet het doel van een stichting, maar een overschot mag je bewaren en inzetten voor de doelstelling.
Uitkeren aan bestuurders of oprichters mag niet. Artikel 2:285 lid 3 BW verbiedt een doelstelling die uitkeringen aan oprichters of aan mensen uit de organen van de stichting inhoudt. Uitkeringen aan anderen mogen wel, mits die een ideële of sociale strekking hebben: een studiebeurs, een noodfonds of een gift aan een gezin.
Wat is het verschil tussen een stichting en een vereniging?
Het verschil tussen een stichting en een vereniging zit in de zeggenschap: een vereniging heeft leden die stemmen over belangrijke besluiten, een stichting heeft alleen een bestuur dat zelf beslist. Een vereniging richt je op met minimaal twee personen, een stichting kan in je eentje.
De inschrijving werkt ook anders. Een stichting gaat verplicht naar de notaris en naar het Handelsregister, terwijl een informele vereniging zonder notariële akte zich niet hoeft in te schrijven bij KVK.
Vuistregel: kies een vereniging wanneer je achterban mee wil beslissen, en een stichting wanneer je een doel wil uitvoeren met een klein bestuur. Weeg je ook een eenmanszaak of een bv af, dan speelt dezelfde vraag over zeggenschap en aansprakelijkheid mee bij welke rechtsvorm je kiest.
Wat heb je nodig om een stichting op te richten?
Om een stichting op te richten heb je vijf dingen nodig, en startkapitaal hoort daar niet bij. De notaris legt deze onderdelen vast in de oprichtingsakte:
Een doel: de omschrijving van wat de stichting wil bereiken.
Een naam: waarin het woord stichting voorkomt.
Een bestuur: minimaal één bestuurder, benoemd volgens de statuten.
Een vestigingsadres: de Nederlandse gemeente waar de stichting haar zetel heeft.
Een notaris: die de oprichtingsakte passeert en de inschrijving verzorgt.
De akte wordt in het Nederlands of het Fries ondertekend. De Wet op het notarisambt schrijft een tolk in de moedertaal voor, als een oprichter het Nederlands onvoldoende beheerst, wat de oprichting duurder maakt en langer laat duren.
Hoe richt je een stichting op?
Om een stichting op te richten doorloop je vijf stappen:
Het doel bepalen: de omschrijving die de rest van de oprichting stuurt.
Het bestuur samenstellen: de mensen die de stichting gaan besturen.
Naar de notaris gaan: voor de oprichtingsakte met de statuten.
Inschrijven bij KVK: in het Handelsregister en het UBO-register.
De geldzaken regelen: de rekening, de administratie en de belastingen.
Stap drie en vier neemt de notaris meestal samen voor zijn rekening.
Stap 1: bepaal het doel van je stichting
Het doel van je stichting bepaal je voordat je een notaris belt, want die omschrijving stuurt alles wat daarna komt. De doelomschrijving bepaalt of je in aanmerking komt voor een ANBI-status, of de Belastingdienst je activiteiten als onderneming ziet en welke subsidiepotjes openstaan.
Formuleer het doel breed genoeg om te groeien en smal genoeg om herkenbaar te blijven. Je statuten wijzigen kan later alleen via een nieuwe notariële akte.
Stap 2: stel het bestuur van je stichting samen
Het bestuur van je stichting bestaat wettelijk uit minimaal één persoon, in de praktijk meestal uit drie functies:
De voorzitter: leidt de vergaderingen en vertegenwoordigt de stichting naar buiten.
De secretaris: bewaakt de notulen, de statuten en de gegevens in het Handelsregister.
De penningmeester: houdt de administratie bij en bewaakt de inkomsten en uitgaven.
Grotere stichtingen voegen daar een raad van toezicht of een raad van commissarissen aan toe.
Het hele bestuur is samen tekenbevoegd. In de statuten leg je vast dat één bestuurder zelfstandig mag tekenen, als je van die hoofdregel wil afwijken.
Stap 3: laat de notaris de oprichtingsakte opstellen
De notaris stelt de oprichtingsakte op en verwerkt daarin de statuten van je stichting. Volgens artikel 2:286 BW ontstaat een stichting uitsluitend bij notariële akte of bij testament, dus een route zonder notaris bestaat niet.
De notaris controleert of de statuten alle wettelijk verplichte onderdelen bevatten en is persoonlijk aansprakelijk voor de schade als er iets ontbreekt. Je krijgt eerst een conceptakte, gemiddeld binnen tien werkdagen, en tekent daarna op kantoor.
Stap 4: schrijf je stichting in bij KVK
Je stichting inschrijven bij KVK is wettelijk verplicht en gebeurt meestal door de notaris, samen met de opgave in het UBO-register. De inschrijfvergoeding bedraagt € 85,15, is eenmalig en voor ondernemers fiscaal aftrekbaar.
Bestuurders van een stichting die nog niet is ingeschreven, zijn persoonlijk aansprakelijk voor rechtshandelingen die zij namens de stichting verrichten. Wacht dus niet met de inschrijving.
De UBO's van een stichting zijn meestal de bestuurders zelf. Sinds 1 januari 2026 controleert de Dienst Financieel-Economische Integriteit van het ministerie van Financiën actief of die opgave juist en volledig is, met een bestuurlijke boete van maximaal € 27.500 als zwaarste sanctie.
Stap 5: regel de geldzaken van je stichting
De geldzaken van je stichting regel je direct na de inschrijving, want de Belastingdienst stuurt binnen twee weken bericht over de btw-nummers.
Een rekening op naam van de stichting is daarbij de eerste praktische stap: contributies, donaties en subsidies komen daar binnen. Een stichting houdt een administratie bij en bewaart die zeven jaar.
Volgens Ondernemersplein van de Rijksoverheid geldt de plicht om de jaarrekening bij KVK te deponeren pas voor een stichting met een onderneming die twee boekjaren op rij minimaal € 7,5 miljoen omzet, dus voor vrijwel geen enkele startende stichting.
Wat moet er in de statuten van een stichting staan?
De statuten van een stichting bevatten volgens artikel 2:286 lid 4 BW vijf verplichte onderdelen. De notaris neemt ze standaard op:
De naam: met het woord stichting als onderdeel van de naam.
Het doel: wat de stichting wil bereiken.
De benoeming en het ontslag van bestuurders: hoe je bestuurders aanstelt en weer wegstuurt.
De zetel: de Nederlandse gemeente waar de stichting gevestigd is.
De bestemming van het overschot: waar het geld heen gaat als de stichting stopt.
Naast de statuten stel je een huishoudelijk reglement op, al is dat niet verplicht. Handig, want de statuten wijzigen kan alleen via de notaris en het reglement pas je zelf aan.
Welke regels stelt de WBTR aan de statuten?
De WBTR stelt drie regels aan de statuten van een stichting. De Wet bestuur en toezicht rechtspersonen geldt sinds 1 juli 2021 en het overgangsrecht liep af op 1 juli 2026:
Tegenstrijdig belang: een bestuurder met een tegenstrijdig belang doet niet mee aan de beraadslaging en de besluitvorming over dat onderwerp.
Meervoudig stemrecht: geen enkele bestuurder mag meer stemmen uitbrengen dan alle andere bestuurders samen.
Belet en ontstentenis: de statuten beschrijven wat er gebeurt wanneer een bestuurder tijdelijk of definitief wegvalt.
Nieuwe statuten voldoen hier automatisch aan, omdat de notaris de wettelijke regeling meeneemt. Bestaande stichtingen met een oude stemrechtregeling zijn die sinds 1 juli 2026 kwijt.
Wat kost het oprichten van een stichting?
Het oprichten van een stichting kost volgens KVK € 500 tot € 1.000 aan notariskosten, terwijl Ondernemersplein een bandbreedte van € 500 tot € 1.500 aanhoudt. Online notarispakketten met standaardstatuten zitten aan de onderkant van die range, exclusief btw en verschotten.
Daar komt de eenmalige inschrijfvergoeding van € 85,15 bij, een bedrag dat KVK jaarlijks indexeert. KVK rekent daarnaast op € 600 tot € 1.800 per jaar aan administratiekosten, afhankelijk van hoeveel je uitbesteedt aan een boekhouder.
De doorlooptijd ligt op twee tot drie weken. De conceptakte laat ongeveer tien werkdagen op zich wachten, het tekenen en inschrijven kost daarna nog een paar dagen en het KVK-nummer komt per post op het postadres van je stichting.
Kun je een stichting gratis oprichten?
Nee, een stichting gratis oprichten kan niet, omdat de notariële akte wettelijk verplicht is en de notaris daarvoor kosten in rekening brengt. Goedkoper kan wel: standaardstatuten via een online notarispakket schelen honderden euro's ten opzichte van maatwerk.
Maatwerk is nodig zodra je stichting afwijkt van het standaardmodel. Een stichting die aandelen in een bv beheert of die derdengelden ontvangt, valt buiten de online pakketten en vraagt om een gesprek met de notaris.
Kun je een stichting online oprichten?
Een stichting online oprichten kan niet volledig, want de digitale notariële akte bestaat alleen voor de bv. De Wet digitale oprichting bv maakt het sinds 1 januari 2024 mogelijk om een bv via een beveiligde videoverbinding op te richten; voor stichtingen geldt die route niet.
Online regel je wel de aanvraag, de conceptstatuten en het contact met de notaris. Voor het tekenen van de akte kom je alsnog langs op kantoor.
Welke belastingen betaalt een stichting?
Een stichting betaalt belasting zodra zij een onderneming drijft, en anders meestal niet. Drie soorten komen in beeld:
Vennootschapsbelasting: over de winst, met twee vrijstellingsgrenzen.
Btw: over de omzet uit goederen en diensten tegen een vergoeding.
Loonheffingen: zodra de stichting personeel in dienst neemt.
Wanneer betaalt een stichting vennootschapsbelasting?
Een stichting betaalt vennootschapsbelasting voor zover zij een onderneming drijft, al hanteert de Belastingdienst twee vrijstellingsgrenzen:
De jaargrens: de fiscale winst is in een jaar niet hoger dan € 15.000.
De vijfjaarsgrens: de winst van dat jaar blijft samen met de vier voorgaande jaren onder € 75.000.
De beoordeling is feitelijk, niet statutair. Een stichting die structureel winst behaalt, wordt geacht een winstoogmerk te hebben, ongeacht wat er in de statuten staat. De Hoge Raad oordeelde in 2022 dat de grens van € 75.000 ook volledig geldt voor een stichting die nog geen vijf jaar bestaat.
Wanneer is een stichting btw-plichtig?
Een stichting is btw-plichtig zodra zij regelmatig goederen of diensten levert tegen een vergoeding. Contributie, entreegeld, kantineomzet en sponsorbijdragen tellen daarin mee.
Aangifte doen hoeft niet altijd. De activiteiten kunnen vrijgesteld zijn, bijvoorbeeld in de sport, het jeugd- en jongerenwerk, het onderwijs of de sociaal-culturele sector. Je kunt daarnaast kiezen voor de kleineondernemersregeling, als de omzet onder € 20.000 per kalenderjaar blijft; je brengt dan geen btw in rekening en kunt de btw op inkopen ook niet terugvragen.
Wat levert een ANBI-status je stichting op?
Een ANBI-status levert je stichting vrijstelling van schenk- en erfbelasting op en maakt giften aftrekbaar voor donateurs. De Belastingdienst kent de status toe aan instellingen die zich met minstens 90% van hun activiteiten inzetten voor het algemeen nut.
De voorwaarden zijn strikt. Bestuurders ontvangen geen loon voor hun bestuurstaken, de stichting houdt niet meer vermogen aan dan redelijkerwijs nodig is, en een vaste set gegevens staat verplicht op de website. Bij opheffing gaat het overschot naar een andere ANBI.
Waarvoor is het bestuur van een stichting aansprakelijk?
Het bestuur van een stichting is in beginsel niet met privévermogen aansprakelijk, omdat de stichting een eigen rechtspersoon is met eigen schulden. Bij kennelijk onbehoorlijk bestuur verandert dat en kunnen bestuurders persoonlijk worden aangesproken.
Twee administratieve slordigheden kosten bestuurders het vaakst geld:
Een bestuurswissel te laat doorgeven: een bestuurder die is gestopt maar nog in het Handelsregister staat, blijft aansprakelijk, dus geef de wissel binnen acht dagen door aan KVK.
Handelen vóór de inschrijving: afspraken die je namens een nog niet ingeschreven stichting maakt, komen voor je eigen rekening.
Een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering dekt het risico dat daarna overblijft.
Wat betekent stichting in oprichting?
Stichting in oprichting betekent dat de akte nog niet is gepasseerd of dat de inschrijving nog loopt, terwijl je al handelt namens de organisatie. Bestuurders zijn in die fase persoonlijk aansprakelijk voor alles wat zij namens de stichting afspreken.
Houd die periode daarom kort. Contracten tekenen, een ruimte huren of geld ontvangen doe je bij voorkeur pas na de inschrijving bij KVK.
Hoe regel je de geldzaken van je stichting?
De geldzaken van je stichting regel je met een rekening op naam van de stichting, gekoppeld aan de bestuursleden die er toegang toe nodig hebben. Bij GoDutch vraag je die rekening in 3 minuten aan en heb je je IBAN en kaart binnen 1 dag.
De rekening blijft gewoon staan als het bestuur wisselt, je past alleen de toegang aan. Elk bestuurslid en de kascommissie krijgen eigen rechten, zodat de penningmeester niet de enige is met overzicht.
Contributies en donaties int je stichting via automatische incasso, netjes terug te zien in je overzicht. Voor stichtingen, verenigingen en vve's geldt bij GoDutch een btw-tarief van 0%, en het supportteam staat 24/7 klaar met echte mensen.
Open een zakelijke rekening voor je stichting
Je akte is gepasseerd en je stichting staat ingeschreven bij KVK. Open dan een zakelijke rekening voor je stichting bij GoDutch: gratis te starten, aangevraagd in 3 minuten en operationeel binnen 1 dag, zodat je geld naar je doel gaat in plaats van naar vaste kosten.
FAQ
Veelgestelde vragen over een stichting oprichten
Kun je in je eentje een stichting oprichten?
Ja, je richt een stichting in je eentje op. Eén oprichter en één bestuurder volstaan wettelijk. Een bestuur van drie personen is gebruikelijk omdat het taken verdeelt en onderling toezicht mogelijk maakt, en subsidieverstrekkers vragen er vaak om. Een rechtspersoon zoals een bv kan eveneens oprichter zijn.
Hoe lang duurt het oprichten van een stichting?
Het oprichten van een stichting duurt twee tot drie weken. De notaris levert de conceptakte gemiddeld binnen tien werkdagen, daarna teken je op kantoor en volgt de inschrijving bij KVK. Het KVK-nummer komt per post, en de Belastingdienst stuurt binnen twee weken bericht over de btw-nummers.
Kun je jezelf salaris betalen als bestuurder van een stichting?
Salaris betalen aan een bestuurder van een stichting mag, maar alleen bij een gezagsverhouding en tegen een beloning die past bij het werk. Vaker gebruikt zijn vacatiegeld per vergadering en een onkostenvergoeding. De onbelaste vrijwilligersvergoeding bedraagt in 2026 maximaal € 5,75 per uur, € 220 per maand en € 2.200 per jaar.
Wat is het verschil tussen een stichting en een foundation?
Foundation is de Engelse vertaling van stichting; een aparte Nederlandse rechtsvorm met die naam bestaat niet. Een Nederlandse stichting die internationaal werkt, presenteert zich in het Engels vaak als foundation. De oprichting verloopt precies hetzelfde: notariële akte, statuten en inschrijving in het Handelsregister.
Heeft een stichting een eigen rekening nodig?
Een eigen rekening is voor een stichting niet wettelijk verplicht, maar in de praktijk onmisbaar. De stichting is een aparte rechtspersoon, dus haar geld blijft gescheiden van het privégeld van bestuurders. Voor een eenmanszaak ligt dat anders, want daar hangt het van je situatie af of een zakelijke rekening verplicht is.
Hoeveel bestuursleden heeft een stichting minimaal nodig?
Een stichting heeft minimaal één bestuurslid nodig. De wet stelt geen hoger minimum en de statuten bepalen de rest. Een bestuur met een voorzitter, een secretaris en een penningmeester is in de praktijk gebruikelijk. Bij één bestuurder verdient de regeling voor tegenstrijdig belang extra aandacht, omdat er niemand is om mee te overleggen.
